Holten's molen
Home
| Foto's
| Bouw zagerij
| Geschiedenis
| Techniek
| Bezoek
| Producten
| Sponsors
Stichting |
Film
Kapzolder |
Luizolder |
Steenzolder
| Meelzolder
| Olieslagerij
| Zagerij
| Buiten
De oliemolen maakt Holten's molen zo bijzonder.
Vroeger had bijna elke
korenmolen in onze streek een dergelijke olieslagerij, maar nu is er
geen meer over. Wel vinden we elders in Nederland nog een paar industrie-oliemolens
(bovendien: de Drentse oliemolens en de Pelmolen in Rijssen hebben ook
dubbelfuncties) die niets anders kunnen als olieslaan; ook zijn er
nog enkele watermolens met een olieslagerij. Op de foto ziet u de zware
pletstenen die ervoor dienen om het oliehoudende zaad te pletten tot
het een vettige brij geworden is.
Het ingewikkelde stelsel van kamwielen en lichters voor de heien is geheel gemaakt van hout.
De foto geeft een overzicht van de aandrijving van de pletstenen, het roerwerk boven het fornuis en de lichters van de oliepers.
Het vuister (of fornuis) dient ervoor om de het geplette zaad te verwarmen. Door het verwarmen komt de olie gemakkelijker vrij. Het vuister bestaat uit een dikke gietijzeren plaat waaronder hout of turf gestookt wordt. Op de plaat staat een bord zonder bodem met met daarin het geplette zaad. Om aanbranden te voorkomen wordt het voortdurend door de molen geroerd.
Nadat het warm genoeg is wordt het zaad in twee zakjes gedaan door de pan boven twee trechters van de plaat af te trekken.
De met verwarmd zaad gevulde zakjes (bulen) worden in de slagbank geplaatst, waarna een grote wig aangeslagen wordt met behulp van een hei (de slaghei). Deze hei wordt door de molen telkens een halve meter opgetild, waarna hij met een klap op de wig (de slagbeitel) neerkomt.
Als de slagbeitel helemaal onderin geslagen is, wordt een tweede hei, de loshei in werking gesteld, die een contrawig (de losbeitel) naar beneden slaat. Is dat gebeurd dan kunnen de zakjes met daarin het overblijfsel van het zaad (de koeken) er weer uitgehaald worden. De olie die vrijgekomen is, wordt in pannen die onder de slagbank staan opgevangen.
Vooral de oliemolen trekt veel bezoekers. De molenaars van Holten's Molen leggen u graag het ingewikkelde proces van het olieslaan uit.
Windgraanmolen & olieslagerij, tevens loonzagerij